Instytucje Unii Europejskiej pomyślnie zakończyły proces przygotowań i akceptacji nowego syntetycznego programu wsparcia przemysłu obronnego, EDIP. Rozpatrywany instrument finansowania – o budżecie 1,5 mld EUR na lata 2026-27 – został wcielony w życie wraz z końcem 2025 roku.
Program ma stanowić zaczątek długoterminowego procesu rozwoju europejskiej obronności, umożliwiając państwom członkowskim UE skuteczniejsze reagowanie na potrzeby obronne oraz poprawę dostępności kluczowych produktów obronnych w całej Unii.
Rozporządzenie UE powołujące do życia program EDIP zostało formalnie ustanowione 16 grudnia 2025 roku, nabierając mocy dwa tygodnie później (30 grudnia tegoż roku).
Na realizację programu przewidziano 1,5 mld EUR w formie grantów na lata 2026–2027, w tym blisko 300 mln EUR na instrument wsparcia Ukrainy, którego celem jest modernizacja ukraińskiego przemysłu obronnego oraz jego integracja z europejskim rynkiem obronnym. Pozostała część budżetu (ok. 1,2 mld EUR) ma zostać przeznaczona m.in. na działania wspierające przemysł (420 mln EUR w formie grantów i instrumentów pośrednich, mających na celu zwiększenie mocy produkcyjnych i europeizację łańcuchów dostaw), wspólne zamówienia obronne (240 mln EUR), początkowe etapy EDPCI (320 mln EUR, będące środkami na przygotowanie realizacji projektów flagowych wspólnie przez państwa członkowskie UE), czy fundusz FAST (100 mln EUR na inwestycje w dziedziny wytwarzania związane z obronnością i rozwojem technologii obronnych). Budżet programu może zostać w przyszłości powiększony o dobrowolne wkłady państw członkowskich lub partnerów zewnętrznych.
W praktyce program wspiera m.in. wspólne zamówienia obronne realizowane przez co najmniej trzy państwa (w tym minimum dwa z UE), szybkie zwiększanie zdolności produkcyjnych w krytycznych obszarach obronnych, wspólne projekty przemysłowe o strategicznym znaczeniu oraz działania wzmacniające interoperacyjność i dostęp MŚP do rynku obronnego.
Nabory wniosków w ramach EDIP nie zostały jeszcze ogłoszone. Ich uruchomienie będzie możliwe po ustanowieniu przez Komisję Europejską szczegółowego programu prac, co powinno nastąpić w pierwszej połowie 2026 r.
Rozporządzenie wprowadza także pierwsze na poziomie UE ramy bezpieczeństwa dostaw w sektorze obronnym. Udział komponentów spoza UE został ograniczony, a komponenty z państw działających wbrew interesom bezpieczeństwa UE zostały wykluczone.
Pełny tekst rozporządzenia jest dostępny online.